Skrininq bir xəstəliyin ehtimalını hesablayır. Amniosentez isə seçilmiş xəstəlik barədə diaqnostik cavab almaq üçündür.
Amniosentez təklif edilməsi körpədə xəstəlik olduğu demək deyil. Bu müayinədə uşaqlıq daxilində körpəni əhatə edən dölyanı mayedən kiçik nümunə götürülür. Nümunədəki hüceyrələrin araşdırılması bəzi genetik xəstəliklərə, irsi məlumatla bağlı pozuntulara diaqnoz qoymağa imkan verir.
Hansı laborator analiz aparılacağı əvvəlcədən müəyyənləşdirilir; bir nümunənin götürülməsi bütün xəstəliklərin yoxlanması demək deyil.
01Hansı hallarda müzakirə olunur?
Hamiləlik skrininqində yüksək ehtimal göstərildikdə, ultrasəsdə əlavə araşdırma tələb edən dəyişiklik görüldükdə və ya ailədə müəyyən irsi xəstəlik olduqda amniosentez təklif edilə bilər. Əvvəlki hamiləlikdə genetik xəstəlik aşkarlanması da nəzərə alınır.
Müayinənin uyğunluğu həkimin qiymətləndirməsindən, ultrasəsdən və əvvəlki analizlərin nəzərdən keçirilməsindən sonra müəyyənləşir. Amniosentez adətən hamiləliyin 15-ci həftəsindən etibarən təklif olunur; vaxt barədə həkim fərdi qərar verir. RCOG-un amniosentez tövsiyələri prosedurun bu həftədən əvvəl aparılmamasını bildirir.
Qərar sizindir. Həkim testin hansı suala cavab verəcəyini, mümkün cavabların nə demək olduğunu və prosedurdan imtina etdikdə izləmənin necə davam edəcəyini açıqlamalıdır. İstəsəniz, məlumatı yaxınınızla müzakirə edə və genetik məsləhət ala bilərsiniz. Suallarınızın cavablandırılması razılıq prosesinin bir hissəsidir.
02Nümunə necə götürülür?
Əvvəl ultrasəs vasitəsilə körpənin və dölyanı mayenin vəziyyəti qiymətləndirilir. Qarın dərisi təmizləndikdən sonra həkim nazik iynəni qarın divarından keçirərək mayedən nümunə götürür. Ultrasəs iynənin istiqamətini izləməyə kömək edir.
Sancma, təzyiq və aybaşı sancısına bənzər narahatlıq hiss edilə bilər. Nümunə laboratoriyaya göndərilir. Qəbuldan əvvəl yemək, maye qəbulu və sidik kisəsinin dolu olması ilə bağlı hazırlıq qaydasını proseduru aparan mərkəz bildirir. Özünüzdən əlavə hazırlıq və ya dərman dəyişikliyi etmək lazım deyil.
Bəzən ilkin nümunədən cavab almaq mümkün olmur və təkrar müayinə müzakirə edilir. Diaqnostik testlər haqqında NHS England məlumatında hazırlıq, seçimlər və nəticələrin məhdudiyyətləri izah olunur.
03Prosedurdan sonra nəyə diqqət edilir?
Yüngül qarın narahatlığı ola bilər. İstirahət, işə qayıtmaq və fiziki fəaliyyət barədə sizə verilən fərdi göstərişlərə əməl olunur. Amniosentezin hamiləliyin itirilməsi, infeksiya və dölyanı mayenin sızması kimi riskləri var. Həkim bu riskləri prosedurdan əvvəl sizinlə müzakirə edir.
Qızdırma, qanaxma, uşaqlıq yolundan maye gəlməsi, güclü və ya keçməyən qarın ağrısı yaranarsa, gecikmədən həkimə müraciət edin. Bu əlamətləri planlı nəticə görüşünə qədər gözləmək olmaz. NHS-in amniosentez səhifəsində prosedurdan sonrakı xəbərdaredici əlamətlər göstərilir.
Cavabın hazırlanma vaxtı seçilmiş laborator analizdən asılıdır. Normal cavab yoxlanılan xəstəlik barədə məlumat verir, körpənin gələcəkdə heç bir sağlamlıq problemi yaşamayacağı mənasına gəlmir. Dəyişiklik aşkarlanarsa, onun mənası və əlavə məsləhət ehtiyacı ayrıca görüşdə izah edilir.