HPV vaksin nədir?
HPV (Human Papillomavirus) vaksin, insan papilloma virusunun bəzi növlərinin yaratdığı infeksiyaların və əlaqəli xəstəliklərin qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulmuş peyvənddir. Bu vaksin, servikal xərçəngin əsas səbəbi olan yüksək riskli HPV növlərindən qorunma təmin edir. Həmçinin, HPV-yə bağlı digər problemlərin, məsələn, genital ziyillərin və ya anal, vajinal və vulvar xərçənglərin riskini azaldır.
HPV vaksin kimlər üçün nəzərdə tutulub?
- 9-26 yaş arası qadınlar və kişilər: Peyvənd ən çox bu yaş qrupunda effektivdir. Cinsi əlaqədən əvvəl tətbiq edilən vaksin ən yüksək qorunmanı təmin edir.
- 27 yaşdan yuxarı şəxslər: Bu yaş qrupu üçün də tövsiyə edilə bilər, lakin effektivlik cinsi fəaliyyətin başlamasına və artıq HPV infeksiyasının olub-olmamasına bağlıdır.
Vaksin necə işləyir?
HPV vaksin bədəni virusun ən təhlükəli növlərinə qarşı immunitet yaratmaq üçün hazırlayır. Peyvəndin əsas məqsədi servikal xərçəngə səbəb olan HPV 16 və 18 növlərinə qarşı qorunma təmin etməkdir. Eyni zamanda, bəzi vaksinlər digər zərərli növlər, məsələn, HPV 6 və 11-ə qarşı da qoruma yaradır.
Peyvəndin tətbiqi
- HPV vaksin adətən 2 və ya 3 doza şəklində tətbiq edilir:
- 9-14 yaş arası: 2 doza (6-12 ay aralıqla).
- 15 yaş və yuxarı: 3 doza (ilk doza, ikinci doza 1-2 ay sonra, üçüncü doza isə 6 ay sonra).
- Peyvənd əzələ içi inyeksiya ilə aparılır.
HPV vaksin niyə vacibdir?
- Servikal xərçəngdən qoruyur: HPV-yə səbəb olan infeksiyaların qarşısını alaraq xərçəng riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
- Genital ziyillərin qarşısını alır: HPV-nin bəzi növləri genital ziyillərə səbəb olur ki, vaksin bunun da qarşısını alır.
- Digər xərçəng növlərindən qoruyur: Vajinal, vulvar, anal və bəzi hallarda orofaringeal xərçəng riskini azaldır.
HPV vaksin təhlükəsizdirmi?
HPV vaksin klinik olaraq təhlükəsiz olduğu sübut edilmişdir. Əksər hallarda yalnız inyeksiya yerində yüngül ağrı və ya qızartı müşahidə edilir. Nadir hallarda baş ağrısı və ya yüngül hərarət ola bilər, lakin bu yan təsirlər müvəqqətidir.