İVF nədir?
İn Vitro Fertilizasiya (İVF), sonsuzluq müalicəsində istifadə olunan və laboratoriya şəraitində yumurtanın sperm ilə mayalandırılmasını təmin edən bir prosedurdur. İVF, müxtəlif səbəblərlə təbii yolla hamilə qalmağın mümkün olmadığı hallarda tətbiq edilir və müasir reproduktiv texnologiyanın ən təsirli üsullarından biridir.
İVF kimlər üçün tövsiyə edilir?
İVF aşağıdakı hallarda tətbiq olunur:
- Qadın sonsuzluğu: Yumurtalıq borularında tıxanıqlıq, endometrioz və ya yumurtlama problemləri zamanı.
- Kişi sonsuzluğu: Sperma keyfiyyətinin zəif olduğu və ya sperma hərəkətliliyinin azaldığı hallarda.
- Naməlum səbəbli sonsuzluq: Digər üsullarla nəticə alınmadıqda.
- Yaş faktoru: 35 yaşdan yuxarı qadınlarda təbii doğurganlıq ehtimalı azaldıqda.
- Donor yumurtası və ya sperma istifadə edildikdə.
İVF prosesi necə həyata keçirilir?
- Hormon stimulyasiyası: Yumurtalıqları daha çox yumurta istehsal etməsi üçün stimullaşdırmaq məqsədilə hormon müalicəsi tətbiq edilir.
- Yumurta toplanması: Yumurtalar ultrasəs nəzarəti altında qısa bir prosedurla toplanır.
- Laboratoriya mayalanması: Yumurta və sperm laboratoriyada birləşdirilir və döllənmiş embrionlar inkişaf etdirilir.
- Embrion transferi: İnkişaf edən sağlam embrion(lar) xüsusi bir kateter vasitəsilə uşaqlıq boşluğuna yerləşdirilir.
- Hamiləliyin izlənməsi: Transferdən təxminən 10-14 gün sonra qan testi ilə hamiləlik müəyyən edilir.
İVF-in üstünlükləri
- Sonsuzluğun müxtəlif səbəblərini aşmaqda yüksək effektivlik.
- Uşaqlıqdan kənar hamiləlik riskinin azaldılması.
- Donor materiallardan istifadə etməklə fərqli problemlərin həlli.
- İrsi xəstəliklərin ötürülmə riskini azaldan genetik analizlərin tətbiqi.
İVF prosedurunun riskləri və yan təsirləri
- Yumurtalıqların həddindən artıq stimullaşdırılması (OHSS) riski.
- Çoxdöllü hamiləlik ehtimalı (bir neçə embrion transfer edildikdə).
- Embrion transferindən sonra yüngül qanaxma və ya narahatlıq.
İVF-in müvəffəqiyyət ehtimalı
Müvəffəqiyyət nisbəti qadının yaşı, sağlamlığı, sonsuzluğun səbəbi və istifadə olunan prosedura bağlı olaraq dəyişir:
- 30 yaşdan kiçik qadınlar: 40-50% arası müvəffəqiyyət.
- 35-40 yaş arası qadınlar: 20-30% müvəffəqiyyət.
- 40 yaşdan yuxarı qadınlar: Təxminən 10-20% müvəffəqiyyət.