Uşaqlıqla yumurtalıqlar eyni orqan deyil.
Histerektomiya uşaqlığın cərrahi yolla çıxarılmasıdır. Bu əməliyyatdan sonra uşaqlıqda hamiləlik daşımaq mümkün olmur. Qərar verərkən əməliyyatın hansı şikayəti müalicə edəcəyi, başqa seçimlərin olub-olmadığı və hansı orqanların saxlanacağı aydın olmalıdır.
Uşaqlığın çıxarılması hər dəfə yumurtalıqların da götürülməsi demək olmur.
01Qərara necə gəlinir?
Davamlı güclü qanaxma, ciddi şikayət yaradan miomlar, yəni uşaqlığın xoşxassəli düyünləri, və ya uşaqlığın uşaqlıq yoluna doğru sallanması histerektomiyanın müzakirə olunduğu hallardandır. Bəzi xərçəng xəstəliklərində də bu əməliyyat müalicənin bir hissəsi ola bilər.
Xoşxassəli problemlərdə dərmanlar və uşaqlığı saxlayan müdaxilələr kimi seçimlər əvvəlcə qiymətləndirilir. Xərçəng şübhəsində isə plan ayrıca ixtisaslaşmış qiymətləndirmə tələb edir. Səbəbi aydın olmayan ağrı üçün uşaqlığın çıxarılmasının bütün şikayətləri aradan qaldıracağı deyilə bilməz.
Uyğunluq ginekoloji müayinə, lazım olan analizlər, ultrasəs və digər müayinələrdən sonra müəyyənləşdirilir. Hamiləlik istəyiniz, əvvəlki əməliyyatlarınız və qəbul etdiyiniz dərmanlar həkimlə danışılır. Qərarı anlamaq və sual vermək üçün vaxt istəyə bilərsiniz.
02Nə çıxarılır, hansı üsul seçilir?
Total histerektomiyada uşaqlıq və onun uşaqlıq yoluna açılan aşağı hissəsi, uşaqlıq boynu çıxarılır. Subtotal histerektomiyada uşaqlıq boynu saxlanılır. Yumurtalıqların və uşaqlıq borularının çıxarılması isə ayrıca qərardır, əməliyyatın adından bunu təxmin etmək olmaz.
Hər iki yumurtalıq menopauzadan, yəni yumurtalıqların fəaliyyəti azaldıqca aybaşının təbii dayanması dövründən əvvəl çıxarılarsa, hormonal dəyişikliklər qəfil başlayır. İstilik basması və uşaqlıq yolunda quruluq yarana bilər. Yumurtalıqlar saxlanarsa, dərhal menopauza gözlənilmir, amma daha erkən başlama ehtimalı var.
Cərrah uşaqlığa uşaqlıq yolundan, qarında kiçik kəsiklərlə kamera vasitəsilə və ya açıq kəsiklə çata bilər. Kamera ilə aparılan üsul laparoskopiya adlanır. Seçim uşaqlığın ölçüsündən, xəstəliyin səbəbindən və əvvəlki müdaxilələrdən asılıdır. Anesteziya planını həkim əməliyyatdan əvvəl izah edir.
03Evə qayıtdıqdan sonra
İlk dövrdə yorğunluq, ağrı və az miqdarda qanlı ifrazat ola bilər. Bərpa tədricən gedir. Qısa gəzintilər adətən tövsiyə olunur, ağır yük qaldırmağa və intensiv fəaliyyətə isə həkimin icazəsi ilə qayıdılır. İşin fiziki ağırlığı da qayıdış vaxtına təsir edir.
Əməliyyatın risklərinə qanaxma, infeksiya, sidik kisəsi və ya bağırsağın zədələnməsi, damarda qan laxtasının yaranması daxildir. Güclü qanaxma, pis qoxulu ifrazat, hərarət və artan ağrı olduqda gecikmədən həkimə müraciət edin. Sinə ağrısı və nəfəs darlığı təcili tibbi yardım tələb edir.
Uşaqlığın çıxarılması ilə bağlı kədər və narahatlıq da yaşana bilər. Bu hissləri müalicə edən həkimlə danışmaq və ehtiyac olduqda psixoloji dəstək almaq mümkündür.