Bu yoxlama şikayət olmadan da aparıla bilər. Buna skrininq, əlamət yaranmamış xəstəlik riskinin yoxlanması deyilir.
Pap Test (Pap Smear) uşaqlıq boynundan götürülən hüceyrə nümunəsinin laboratoriyada yoxlanmasıdır. Uşaqlıq boynu uşaqlığın uşaqlıq yoluna açılan aşağı hissəsidir. Testin məqsədi burada xərçəngə çevrilə biləcək hüceyrə dəyişikliklərini vaxtında aşkar etməkdir.
Testə ehtiyac və təkrar vaxtı yaşa, əvvəlki nəticələrə və sağlamlıq tarixçəsinə görə həkim tərəfindən müəyyən edilir.
01Pap Test və HPV testi eyni deyil
Pap Test hüceyrələrin görünüşünü qiymətləndirir. HPV testi isə insan papilloma virusunun uşaqlıq boynu xərçəngi ilə əlaqəli yüksək riskli növlərini axtarır. Eyni görüşdə götürülən nümunədən hər iki yoxlama aparıla bilər, amma bunlar ayrı sualları cavablandırır.
Adi ginekoloji baxış keçirilməsi avtomatik olaraq Pap Test verilməsi demək deyil. Görüşdə hansı nümunənin götürüləcəyini soruşmaq olar. Pap Test bütün cinsi yolla keçən infeksiyalar üçün analiz də deyil; belə şübhə varsa, ayrıca yoxlama planlaşdırılır.
02Yaxma götürülərkən nə hiss olunur?
Müayinədən əvvəl aybaşı, hamiləlik ehtimalı, vaginal dərman istifadəsi və əvvəlki test cavabları barədə məlumat verilir. Yaxma, adətən, aybaşı qanaxması olmayan vaxt götürülür. Vaginal vasitələr nümunəyə təsir edə bildiyindən hazırlıq qaydalarını əvvəlcədən dəqiqləşdirmək lazımdır; təyin olunmuş müalicəni özbaşına dayandırmayın.
Həkim uşaqlıq boynunu görmək üçün uşaqlıq yoluna xüsusi alət yerləşdirir. Sonra yumşaq fırça ilə az miqdarda hüceyrə götürülür və laboratoriyaya göndərilir. Alət açılarkən təzyiq, narahatlıq və bəzən ağrı hiss edilə bilər.
Müayinədən çəkinirsinizsə, bunu əvvəlcədən demək olar. Fasilə istəmək mümkündür. Həkim mövqeyi və alətin ölçüsünü uyğunlaşdıraraq müayinəni sizin üçün daha rahat etməyə çalışır.
Yaxmadan sonra yüngül ləkələnmə ola bilər. Çox qanaxma, güclü ağrı və ya davam edən qanaxma olduqda gecikmədən həkimə müraciət edin. Nəticənin nə vaxt və necə təqdim olunacağını görüş zamanı dəqiqləşdirmək faydalıdır.
03Dəyişmiş cavab nə deməkdir?
Cavabda hüceyrə dəyişikliyinin göstərilməsi xərçəng diaqnozu deyil. Növbəti addım dəyişikliyin növünə, HPV nəticəsinə və əvvəlki yoxlamalara görə seçilir. Bəzən test təkrarlanır, bəzən kolposkopiya, uşaqlıq boynuna böyüdücü cihazla baxış lazım olur.
Şübhəli sahə görünərsə, biopsiya, laboratoriyada araşdırılmaq üçün kiçik toxuma nümunəsinin götürülməsi təklif edilə bilər. Nümunə kifayət etmədikdə də yaxmanın təkrar götürülməsi tələb oluna bilər; bu, özlüyündə xəstəlik tapılması demək deyil.
Normal cavab bütün ginekoloji problemləri istisna etmir. Cinsi əlaqədən sonra qanaxma, aybaşılar arasında qanaxma və ya qeyri-adi ifrazat varsa, növbəti planlı test vaxtını gözləmədən həkim müayinəsi lazımdır.