Spiralın mis tərkibli və hormonal növləri var.
Uşaqlıq daxili vasitə (UDV), gündəlik dildə spiral, hamiləlikdən qorunmaq üçün uşaqlığın içinə yerləşdirilən kiçik vasitədir. Hər gün həb qəbul etməyi xatırlamaq tələb olunmur. Bununla belə, yerləşdirilməsi və çıxarılması tibbi müdaxilədir və həkim tərəfindən aparılır.
Hansının sizə uyğun olduğuna ginekoloji müayinədən sonra qərar verilir; aybaşının necə keçməsi, əvvəlki xəstəliklər və gələcək hamiləlik planı bu seçimə təsir edir.
01Mis və hormonal spiral arasında fərq
Mis tərkibli spiral hormon ifraz etmir. Mis spermaların hərəkətinə və yaşamasına təsir göstərərək yumurta hüceyrəsinin mayalanmasını çətinləşdirir. Hormonal spiral isə hamiləlikdən qoruyan hormon ifraz edir və aybaşı qanaxmasını azalda bilər.
Aybaşınız onsuz da güclü və ağrılıdırsa, bunu görüşdə deməyiniz faydalıdır. Mis spiral qanaxmanı və sancını artıra bilər. Hormonal növdə isə ilk aylarda nizamsız ləkələnmə, sonralar qanaxmanın azalması və ya dayanması mümkündür. Reaksiya hər qadında eyni olmur.
İstifadə müddəti seçilmiş vasitədən asılıdır. Həkim yerləşdirmə tarixini və dəyişdirilmə vaxtını bildirir; hamiləlik planı dəyişərsə, həmin tarixi gözləmədən çıxarılmasını müzakirə etmək olar.
02Yerləşdirmədən əvvəl və prosedur zamanı
Görüşdə son aybaşının vaxtı, qorunmasız cinsi əlaqə, qeyri-adi qanaxma və infeksiya əlamətləri soruşulur. Hamiləlik ehtimalı qiymətləndirilir, lazım gəldikdə test və infeksiya müayinəsi aparılır. Aktiv infeksiya və ya səbəbi aydın olmayan qanaxma varsa, əvvəlcə bunun araşdırılması lazım gələ bilər.
Müayinə zamanı uşaqlıq boynunu görmək üçün uşaqlıq yoluna xüsusi alət yerləşdirilir. Spiral nazik yerləşdirici vasitəsilə uşaqlıq boşluğuna keçirilir, onun incə sapları isə uşaqlıq boynundan uşaqlıq yoluna uzanır. Saplar sonradan vasitənin yoxlanmasına və çıxarılmasına kömək edir.
Yerləşdirmə zamanı sancı, ağrı və ya başgicəllənmə ola bilər. Ağrının azaldılması imkanları əvvəlcədən danışılır. Narahatlıq güclənərsə, bunu bildirmək və fasilə istəmək olar.
03Sonrakı günlərdə nəyə diqqət edilir?
Yüngül sancı və ləkələnmə mümkündür. Həkim sapları necə yoxlamağı və hansı dəyişiklikdə müraciət etməyi izah edir. Sapları hiss etmədikdə və ya uzunluğu dəyişdikdə spiralı özünüz dartmayın; yeri yoxlanana qədər prezervativ istifadə edin və həkimlə tez əlaqə saxlayın. Qorunmasız əlaqə olubsa, təcili kontrasepsiya, əlaqədən sonra hamiləlik ehtimalını azaltmaq üçün vasitə lazım ola bilər.
Vasitənin yerindən çıxması, infeksiya və nadir hallarda uşaqlıq divarının zədələnməsi mümkündür. Güclü və artan qarın ağrısı, hərarət, pis qoxulu ifrazat, çox qanaxma və ya hamiləlik şübhəsi olduqda gecikmədən həkimə müraciət edin. Spiral olduğu halda hamiləlik yaranarsa, onun yerinin müəyyən edilməsi lazımdır.